Bebeksi yüz çocukta büyüme geriliği göstergesi olabilir!

2785 Görüntüleme

Büyüme hormonu eksik çocuklar, genellikle yaşından daha genç görünür. Yüz görünümü bebeksidir. Bu nedenle aileler, çocuğun çok zeki olduğunu düşünebilir. Aslında zekası yaşına uygun ama görüntüsüne göre öndedir. Büyüme geriliği ne kadar erken fark edilirse tedavi şansı o kadar yüksektir çünkü zamanla uzun kemiklerimizde yer alan ve epifiz denen büyüme hatlarının kapanmasıyla boy uzaması durur.

Uludağ Üniversitesi (UÜ) Çocuk Endokrinoloji Bilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Ömer Tarım, büyüme geriliğinin erken tanısının önemine işaret ederek, “Büyüme hormonu eksik çocuklar, genellikle yaşından daha genç görünür. Yüz görünümü bebeksidir. Bu nedenle aileler, çocuğun çok zeki olduğunu düşünebilir. Aslında zekası yaşına uygun ama görüntüsüne göre öndedir” diyor.

Genetik ve çevresel faktörlerin birleşik etkisinin çocuğun büyüme hızına ve nihai boyuna etki yaptığını, boy kısalığının ebeveynlerden kaynaklanabileceğini belirten Tarım şunları söylüyor:
“Bunun yanı sıra Turner sendromu, Down sendromu gibi kromozom hastalıkları da olabilir. Çevresel faktörlere bağlı boy kısalığının en önemli nedeni ise beslenme yetersizliğidir. Bu durum osyoekonomik nedenlere bağlı olabileceği gibi beslenmeyi olumsuz etkileyen sistemik hastalıklara da bağlı olabilir. Son olarak bütün organların kronik hastalıkları, büyüme geriliğine neden olabilir. Hatta
bazen önemli sağlık sorunlarının ilk bulgusu, büyüme geriliği olabilir.”

Gelişimi izlenmeli….
Olası bir büyüme geriliğini zamanında teşhis edebilmek için çocuk
hekimi veya aile hekimi muayenelerinde çocuğun boy ve ağırlık artışının izlenmesi gerektiğini vurgulayan Tarım, şöyle devam etti:

“Büyüme geriliği, bazen küçük kardeşin boyunun büyük kardeşi
geçmesiyle fark edilebilir. Bu kadar gecikmemek için bazı kolay rakamlar, yol gösterici olabilir. Normal bir çocuğun boyu, 1 yaşında ortalama 75 santimetreye ulaşır. Bundan sonra senelik büyüme hızı, ikinci yılda 12,5, üçüncü yılda 10, dördüncü yılda 7,5 ve erken okul yaşında her yıl 5 santimetre kadardır. Aileler ve hekimler, büyüme hızında görülebilecek yavaşlamalara dikkat etmelidir. Ayrıca
çocukların aynı giysileri bir yıldan daha uzun süre giyebilmesi de ailelere ipucu verebilir. Büyüme hormonu eksik çocuklar, genellikle yaşından daha genç görünür. Yüz görünümü bebeksidir. Bu nedenle aileler, çocuğun çok zeki olduğunu düşünebilir. Aslında zekası yaşına uygun ama görüntüsüne göre öndedir. Sesi ince olabilir. Vücudun orta hattındaki kusurlar, uyarıcı olabilir. Örneğin, gözlerin
birbirine yakın veya uzak olması, yarık damak-dudak, erkek çocukta penisin küçük olması, şüphe uyandırabilir. Eğer asıl sorun beyinle ilgili bir hastalıksa şiddetli baş ağrısı, şiddetli kusma ve sinir sistemi ile ilgili belirti ve bulgular görülebilir. Büyüme geriliği ne kadar erken fark edilirse tedavi şansı, o kadar yüksektir çünkü zamanla uzun kemiklerimizde yer alan ve epifiz denen büyüme hatlarının kapanmasıyla boy uzaması durur.”

Kalıcı boy kısalığına yol açabilir!
Tarım, “Ergenlik gecikmesi”nin genellikle kemik yaşının da geri
kaldığı bir durum olduğunu ve nihai boy açısından avantaj yaratabileceğini vurgulayarak, “Bu tarz ergenlik gecikmeleri, ailesel olabilir ve yapısal büyüme geriliği olarak bilinir ancak ergenlik gecikmesi, beyinde yer alan hipotalamus ve hipofiz bezindeki bir soruna bağlıysa bu gecikme, büyüme hormonu ve tiroid hormonlarının da eksikliğine neden olur ve eğer tedavi edilmezse kalıcı boy kısalığına yol açabilir” dedi.

Büyüme hormonu eksikliğinin nedeninin genellikle bilinmediğini aktaran Tarım, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Büyüme hormonu eksikliği, bazen ailesel olabilir. Bazen de kafa
travmasından sonra beyinde bulunan hipofiz veya hipotalamus bezinin zedelenmesine bağlı olabilir. Ayrıca kortizol tedavisi de büyüme hormonu salgılanmasını baskılayabilir. Büyüme hormonu, sevgisiz ortamlarda yaşayan çocuklarda psikolojik nedenlerle de baskılanabilir. Çok nadiren beyin tümörlerinde de büyüme hormonu ve hipofizden salgılanan diğer hormonlarda yetersizlik olabilir. Sağlıklı büyüme için dengeli beslenme ve spor şarttır. Ana besin ögeleri olan protein, karbohidrat ve yağ yanında yeterli mineral ve vitamin içeriği de önemlidir. Tabii aşırı enerji alımının obeziteye neden olabileceği de hatırlanmalı ve obeziteden kaçınılmalıdır. Özellikle zıplama gerektiren sporların büyümeyi hızlandırdığı
bilinmektedir. Yüzme de kasların kemiklere yaptığı bası ile büyümeyi olumlu yönde etkileyebilir. Büyümek için düzenli ve yeterli uykunun önemi de yadsınamaz. Son olarak, genel sağlığın korunması ve eğer varsa kronik hastalıkların iyi kontrol ve tedavi altında olması gerekir.”